Denizhan Güzel
Benim de yaşadığım ilçe Çeşme’ye gelirsek bünyesinde o kadar değerli bölgeler var ki anlatmakla bitmez. Ama benim üzüldüğüm Çeşme’nin kuzeyinde yer alan Ildır mahallesi. Yani eskiinin 12 İon kentinden birisi olan Erythrai… İsmini antik dönemde kızıl anlamına gelen Erythrai’den alıyor.
Açık kaynaklardan kısaca bilgi vermek gerekirse, kentin ilk yerleşimi İlk Tunç Çağı’na kadar uzanıyor. İon Birliği Dönemi’nde Atina kralı Kadros’un soyundan gelen Knopos tarafından yönetillen. kent, Pers hakimiyeti sırasında diğer İon şehirleriyle birlikte isyan etmiştir. MÖ 334’te İskender tarafından bağımsızlığı kazandırıldı. MÖ 133’te Roma’ya bağlanmış, özgür kent statüsü elde etmiş. Erythrai, özellikle ünlü şarabı, keçileri ve Sibyl ile Herophile adındaki kadın kahinleriyle ünlenmişti. Yapılan kazılar sonucunda Akropol ise MÖ 3. yüzyıla ait olduğu düşünülen yapı kompleksinin kalıntıları bulundu.Ardından Akropolün kuzey yamacında yer alan tiyatro kısmen ortaya çıkarıldı.Bu bölgenin en önemli bulgularından birisi de Akropolün en yüksek noktasında yer aldığı tespit edilen Athena Tapınağı. Diğerlerini saymıyorum bile…
Çeşme’nin bünyesinde bu kadar değerli bir antik kent varken bu ilçeyi yönetenler, STK’lar ve turizmciler neden bu bölgeye özen göstermezler anlamak mümkün değil. İddia ediyorum Erythrai, yani Ildır başka bir bölgede olsa gerek devlet erkanı gerekse STK’lar ellerinden gelen çabayı gösterirler.
Bir örnek vermek gerekirse Denizli -Pamukkale’ye neden bu kadar çok yerli ve yabancı turist gidiyor? Söyleyeyim; Yanında bulunan Hierapolis antik kenti ile beraber termal turizm tanıtıldığı için. Bu yalnızca basit bir örnek.
Peki biz neden bunu yapmıyoruz veya yapamıyoruz? Biz bu çok değerli bölgeyi neden layıkıyla tanıtamıyoruz? Ildır için kim elini taşın altına sokacak? Benim güzel Kızıl kentim…Tarihin en ünlü ozanlarından biri olan Homeros’un da dediği gibi,”Güneşin en güzel battığı yer.” diye tanımladığı Ildır.
Önümüzde Türkiye ve Akdeniz’in en önemli turizm fuarlarından birisi olan EMİTT 2026 var. Ildır’ın tanıtımı açısından önemli bir fırsat. Madem turizm ilçesiyiz Çeşme’de bulunan turizmciler ve kent yöneticileri bir araya gelip bu işi planlasınlar. Öyle, "Burası SİT alanı, hiçbir şey yapılmaz" diyip kestirp atmasınlar. Turizm sezonu öncesi gelin hep beraber bu Kızıl Kenti ayağa kaldıralım ve Çeşme'nin değerlerine bir değer daha kazandıralım..
Birgün gelecek bu güzel ilçede yönetici pozisyonunda olanlar,’Deniz, kum ve güneşten daha değerli olan antik kentlerin değerini daha iyi anlayacaklar. Ee, Homeros anladığına göre günümüzde de birileri de mutlak anlar diye düşünüyorum.