Ana Sayfa Yerel Bölge Ulusal Dunya Politika Ekonomi Turizm Kültür-Sanat-Magazin Sağlık Spor
TEDAŞ’ın alacakları 3.6 milyar liraya ulaştı
TEDAŞ’ın alacakları 3.6 milyar liraya ulaştı
İzmir şehidini uğurladı
İzmir şehidini uğurladı
Çeşme Belediyesi araç filosuna 8 yeni araç
Çeşme Belediyesi araç filosuna 8 yeni araç
Çeşme’de Toplu İş Sözleşmesi sevinci
Çeşme’de Toplu İş Sözleşmesi sevinci
Enerji Avcıları’na Bir Ödül Daha
Enerji Avcıları’na Bir Ödül Daha

Atilla Köprülüoğlu

BEDİA MUVAHHİT
20 Ocak 2021 Çarşamba

Cumhuriyet öncesi sinemada Müslüman Türk kadınının adı yoktu. 

Bunu yıkan 

“Öncü Kadın”, Bedia Muvahhit’tir!

“Tiyatro Devi” Muhsin Ertuğrul’un yönettiği Halide Edip Adıvar’ın ünlü romanı “Ateşten Gömlek'’, Müslüman Türk kadınının rol aldığı ilk filmdir, “Ayşe” karakterini canlandıran kadın oyuncusu da Bedia Hanım’dır!

Bu film ile yaşamı değişmiştir Muvahhit’in…

Filmi çektikten sonra  bakın neler olmuş. 

Kendisi anlatıyor;

“1923 yılında Darülbedayi'nin

(İstanbul Şehir Tiyatroları) İzmir turnesine eşim Ahmet Muvahhit ile katıldık. Tiyatroya adım atmamıştım. 

O günlerde Atatürk de İzmir'deydi. O’nu oyuna davet etmeye gittik.

İzmir o vakit Yunanlılardan yeni kurtulmuş duman ve kül içindeydi. Atatürk oyuncu olarak kimlerin olduğunu sormuş. ‘Oynayan bir Türk kadını yok mu?’ demiş. 

‘Yok’ demişler. Aslında benden önce Afife Jale hanımefendi sahneye çıkmak istemiş, prova yapılmış tam oynayacağı gece polis gelmiş. Karakola götürmüşler ve perde kapanmış. Bu durumu Atatürk’e anlatmışlar. Atatürk eşime ‘Sizin eşiniz neden oynamıyor?' demiş. 

Eşim ‘Yapabilir mi?’ demiş. Atatürk; ‘Eşinizi Ateşten Gömlek filminde seyrettim, muvaffak oldu, bence oynayabilir.’ demiş. Bana geldiler ‘bu gece sahneye çıkacaksın’ dediler. Piyesi daha önce okumuştum ama bir hazırlığım yoktu. 

‘Ceza Kanunu’ adlı oyunda ‘Sacide’ rolünü verdiler. Çalıştım, bir günde ezberledim.

O gece oynadım. Atatürk o çamurların küllerin içinden sahneye kadar geldi.

Bana ‘İstediğimi yaptın kızım, çok teşekkür ederim’ dedi. 

‘Fakat bu böyle kalmayacak, İzmir’in etrafını dolaşacaksınız, her yerde oynayacaksınız’ dedi."

 

Böylece ''Büyük Önder" Atatürk’ün teşvikiyle tiyatro yaşamı başlayan Bedia Muvahhit şehir tiyatrolarında 200'ün üzerinde oyunda rol aldı, tarihe geçti.

Adına kitaplar yazıldı.

Belgeseller çekildi.

Kadıköy'de bir sokağa ismi verildi.

Anısına posta pulu bile basıldı!..

1995’ten beri de dağıtılan tiyatro ödülleri, onun ismini taşımaktadır.

 

****

Tiyatronun bir başka devi Haldun Dormen, Bedia Muvahhit’i şöyle anlatır;

"Kişiliğini çok severdim, hayrandım kişiliğine.

Müthiş esprisi olan bir insandı. Gerçekten onun esprilerini hatırlamak isterdim.

Maalesef ki kaleme alan olmadı. Gerçekten inanılmaz bir kafası ve espri yeteneği vardı."

Üç yıl once yitirdiğimiz usta oyunculardan Toron Karacaoğlu da şunları söylemiştir: "Hatalarımızı tatlı tatlı böyle kırmadan o kadar güzel anlatırdı ki. Ve bir daha onu yapmazdınız. Adeta bir tiyatro dersi vermiş gibi, onun dedikleri kulağınızdan çıkmazdı. Çok şakacıydı, çok espritüeldi. Hikayeleri çok güzeldi. O kadar yerinde, dozunda hikayelerle cevap verirdi ki altından mutlaka bir ders çıkardı. Çok iyi bir öğretmendi. Bir tiyatro hocasıydı adeta."

 

****

O, tiyatro ve sinemanın birikimiydi.

Sevdikleri, sevenleriyle çoğalandı.

İşini aşkla yapan, gücünü “sahicilikten, doğallıktan” alan bir sanat ikonuydu.

Hayata bakışıyla etrafına sıcaklığını, insan sevgisini ustaca yayandır.

Afife Jale gibi Bedia Muvahhit de Türk kadınının simgelerindendir.

Mangal gibi yüreğiyle ortaçağ karanlığına direnip, “kadının adı var” dedirtendir yıllar önce.

“Açtığı yolla Türk kadını bir daha o sahneden inmedi!..”

 

****

1994'te bugün 97 yaşındayken aramızdan ayrıldı.

Ruhu şad olsun...

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
YAZARLAR
Ömer Önal
Ömer Önal
DOSTLA YAŞAMAK!
Okan Yüksel
Okan Yüksel
DENİZ BUGÜNE BAKIYOR
Atilla Köprülüoğlu
Atilla Köprülüoğlu
Y A Ş A R K E M Â L
Selma Artar
Selma Artar
YAŞAM SAVAŞI
Op.Dr Atıl Birol
Op.Dr Atıl Birol
ALKIŞLAR SGK'YA...
Sedat Kaya
Sedat Kaya
UZAYA BİR, İKİ...
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
ARŞİV
Ana Sayfa Yerel Bölge Ulusal Dunya Politika Ekonomi Turizm Kültür-Sanat-Magazin Sağlık Spor
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri